Gatekeep là gì mà hay có mặt trong các cuộc hội thoại trên mạng xã hội thế nhỉ? Nhất là trong cộng đồng các fangirl/ fanboy? Để hiểu cặn kẽ ý nghĩa của thuật ngữ này, bạn chỉ cần đọc bài viết sau đây của Giải Ngố.
Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, nhiều thuật ngữ tiếng Anh cũng dần trở nên phổ biến. Một trong số đó là “gatekeep”- từ khóa thường xuất hiện trong các cuộc thảo luận online, đặc biệt là với các nội dung liên quan tới… idol. Vậy gatekeep trên mạng xã hội là gì? Khi nào hành động này bị coi là tiêu cực? Tất cả sẽ có trong bài viết bên dưới.
MỤC LỤC
Gatekeep là gì? Nghĩa đen của từ “gatekeep”
Từ “gatekeep” xuất phát từ tiếng Anh, gồm hai phần: “gate” (cổng) và “keep” (giữ). Nghĩa đen của từ này là “canh giữ cánh cổng” hoặc “kiểm soát quyền ra vào”.
Ban đầu, “gatekeeping” được dùng trong lĩnh vực truyền thông để chỉ việc các tổ chức, cá nhân nắm quyền kiểm soát thông tin, quyết định điều gì sẽ được công bố hoặc bị che giấu. Sau này, khái niệm này lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác, đặc biệt là trong cộng đồng online như Kpop, US-UK, Anime,…
Xem thêm:
- Các couple trong Anh trai vượt ngàn chông gai: Gai con biết hết chưa?
- Pressing là gì trên mạng xã hội mà mọi người dùng nhiều vậy nhỉ?
Nghĩa bóng của Gatekeep: Khi mạng xã hội biến từ này thành xu hướng
Trên mạng xã hội, gatekeep thường được hiểu theo nghĩa bóng: hành động giới hạn, kiểm soát hoặc “giữ riêng” một điều gì đó, không muốn chia sẻ với người khác.
Ví dụ dễ hiểu trong cộng đồng fan:
-
Một fangirl chỉ muốn giữ idol cho riêng mình, không muốn người khác biết đến hay hâm mộ idol đó, thì được gọi là đang gatekeep idol.
-
Khi một người phát hiện ra một quán ăn ngon hoặc bài nhạc hay nhưng không muốn chia sẻ vì “sợ bị đông”, “sợ nhiều người biết”. Đó cũng là một hành vi gatekeep.
- Thậm chí dạo này, mình còn thấy có những fan gatekeep một tiết mục biểu diễn trong show giải trí nữa cơ. Vậy nên nói chung, gatekeep được sử dụng trong nhiều trường hợp lắm đó.
Tóm lại, gatekeeping trên Facebook nói riêng và mạng xã hội nói chung là việc cố tình “độc quyền” thứ mình yêu thích, như một cách thể hiện sự sở hữu, sự khác biệt, hoặc đơn giản là sợ mất đi cảm giác “mình là người đặc biệt”.
Gatekeep có thật sự xấu? Hiểu đúng và dùng đúng
Trên thực tế, gatekeep không hoàn toàn tiêu cực. Trong một số trường hợp, gatekeeping mang ý nghĩa bảo vệ cộng đồng, giữ gìn chất lượng, nhất là khi một trào lưu bị thương mại hóa hoặc bị hiểu sai lệch.
Tuy nhiên, nhiều trường hợp gatekeeping bị đánh giá là ích kỷ hoặc độc quyền. Đặc biệt trong cộng đồng fangirl, việc gatekeep idol có thể dẫn đến chia rẽ nội bộ fan, gây tranh cãi không đáng có.
Ví dụ:
-
“Chị là fan từ năm 2015, em mới biết đến gần đây mà cũng đòi bias người ta?”. Đây là một dạng gatekeeping theo thời gian, phân biệt giữa “fan lâu năm” và “fan mới”.
-
“Đừng chia sẻ playlist này, để ít người biết thôi nghe mới thích!”. Một kiểu gatekeep âm nhạc, thường gặp ở người thích thể hiện gu riêng.
Kết luận:
Vậy gatekeep là gì? Đó là thuật ngữ thể hiện hành động giữ riêng, kiểm soát hoặc hạn chế người khác tiếp cận thứ mình yêu thích. Dù bắt nguồn từ mong muốn bảo vệ, nhưng nếu lạm dụng, gatekeep dễ trở thành hành vi gây chia rẽ và làm mất đi tinh thần cộng đồng.
Thay vì gatekeep, mọi người hãy thử học cách chia sẻ tích cực, để cùng nhau lan tỏa điều tốt đẹp. Bởi vì idol, bài hát hay món ăn ngon,… càng được nhiều người biết đến, càng trở nên đáng tự hào, chẳng phải sao?
